Armia Polska w Kraju wiosna 1946 - IV 1947

Armia Polska w Kraju była inicjatywą regionalną. Jej założycielem i komendantem był płk Aleksander Delman ,,Dziadek'', ,,Urban'', ,,Stasiak'', były komendant Inspektoratu Kraków AK. Po rozwiązaniu AK więziony przez UB do marca 1946 r. po wyjściu z więzienia przystąpił do tworzenia organizacji, która mogłaby stać się oparciem dla partyzantów, organizacyjnym zapleczem i koordynatorem zbrojnych działań oddziałów niepodległościowych. APwK początkowo miała wpływ w pow. Wadowice, Myślenice i Kraków. Jej sztab działał co najmniej od czerwca 1946 r. w Krakowie. Być może Delman utrzymywał kontakty z innymi strukturami , miał bowiem łączność z gen. N.N. ,,Warskim'', który przekazywał meldunki, ostrzeżenia o mających nastąpić aresztowaniach itp. Według tych danych ,,Warski'' jeszcze w listopadzie 1946 r. dokonywał awansów członków APwK.

Dowództwu APwK podlegał niewątpliwie oddział por. Mieczysława Wądolnego ,,Mściciela'', ,,Granita''. W 1946 r. sztab APwK objął swym zwierzchnictwem także zgrupowanie mjr. Józefa Kurasia ,,Ognia'' (choć zaleznośc ta była symboliczna), w końcu czerwca 1946 r. Komenda Główna APwK mianowała ,,Ognia'' komendantem ,,Oddziałów Bojowych'' na Podhalu.

APwK podejmowała próby tworzenia siatki organizacyjnej także w innych regionach, m.in. na Dolnym i Górnym Śląsku. Na Górnym Śląsku siatkę informacyjną, której zadaniem był wywiad polityczny i gospodarczy oraz typowanie obiektów do akcji ekspropriacyjnych , zorganizował zastępca Wądolnego Hieronim Wolniak ,,Samotny''. Siatka ta liczył kilkanaście osób i działała m.in. w pow. Gliwice i Kłodzko. W styczniu 1947 r. została rozbita przez UB, a jej członków aresztowano. W rzeczywistości nie udało się jednak rozbudować organizacji. Rozbicie wielu oddziałów, w tym ,,Ognia'' i ,,Mściciela'', w początkach 1947 r. położyło kres działalności APwK. Za ostateczne jej zakończenie należy uznać ujawnienie się płk. Delmana wiosną 1947 r.

 

(Maciej Korkuć , na podstawie albumu ,,Atlas polskiego podziemia niepodległościowego 1944-1956'')

 

Powrót do strony głównej